Lynis چیست

Lynis یه ابزار متن باز و رایگانه برای بررسی امنیت سرورهای لینوکسی و یونیکسی کارش اینه که میاد کل سیستم رو اسکن میکنه تنظیمات رو چک میکنه و آخرش یه گزارش بهت میده که کجای کار میلنگه و چی رو باید درست کنی نه نیاز به نصب خاصی داره نه وابستگی عجیبی فقط دانلودش میکنی و اجراش میکنی

Lynis دقیقا چیو چک می‌کنه؟

Lynis میره سراغ تک تک بخش های مهم سرور و همه رو بررسی میکنه ببینیم دقیقا چیارو چک میکنه:

کرنل و سیستم عامل: اولین چیزی که Lynis نگاه میکنه اینه که سیستم عاملت آپدیت هست یا نه آپدیت های امنیتی رو نصب کردی؟ کرنلت خیلی قدیمی نیست؟ چون کرنل قدیمی یعنی یه عالمه آسیب پذیری که پچ نشدن

کاربران و دسترسی ها: Lynis همه کاربرهای سیستم رو بررسی میکنه میبینه کاربر اضافی یا بی استفاده داری؟ کسی پسورد ضعیف انتخاب کرده؟ کاربر root اجازه داره مستقیم با SSH وصل بشه یا نه؟ (که نباید داشته باشه)

فایروال: چک می‌کنه اصلا فایروال روشن داری یا نه اگه روشنه قوانینش درست تنظیم شدن؟ پورت‌های غیرضروری بسته شدن؟ یا همه چی رو باز گذاشتی؟

SSH: تنظیمات SSH رو زیر ذره بین میبره پورت پیش فرض ۲۲ هنوز بازه؟ اجازه لاگین با پسورد رو دادی یا فقط کلید SSH فعاله؟ پروتکل های قدیمی و ناامن مثل SSHv1 استفاده میکنی؟

وب سرور: اگه Nginx یا Apache نصب داشته باشی میاد کانفیگ هاشون رو بررسی میکنه ببینه اطلاعات حساس سرور لو میره یا نه تنظیمات امنیتی سرجاشون هست؟ هدرهای امنیتی رو فرستادی؟

دیتابیس: MySQL یا PostgreSQL داری؟ Lynis چک میکنه پسورد root براش ست کردی یا رهاش کردی؟ دسترسی ریموت به دیتابیس بی دلیل بازه؟ تنظیمات امنیتی پایه رو رعایت کردی؟

سرویس های در حال اجرا: یه نگاه به سرویس هایی که روی سرور اجرا می‌شن میندازه سرویسی هست که بهش نیاز نداری ولی روشنه و فقط ریسک امنیتی اضافه کرده؟ سرویس های قدیمی و آسیب‌پذیر داری؟

مجوز فایل ها و دایرکتوری ها: دسترسی فایل ها و پوشه های مهم رو بررسی میکنه فایل حساسی مثل /etc/shadow یا کانفیگ های دیتابیس دسترسی عمومی دارن؟ مجوزهاشون شل و ول تنظیم شده؟

چرا Lynis خوبه؟

اولین مزیتش اینه که نصب پیچیده ای نداره در واقع اصلا نیازی به نصب نیست فایل هاش رو روی سرور میذاری اسکریپتش رو اجرا میکنی و کارش رو انجام میده برای VPS و VDS که منابع محدود داریم و ترجیح میدیم نرم افزار اضافی روش نصب نکنیم این سبک بودن یه امتیاز بزرگه

مزیت دوم راهنمایی عملیه که ارائه میده Lynis فقط مشکلات رو لیست نمیکنه بلکه دقیقا میگه برای رفعشون باید چیکار کنی. مثلا اگه یه تنظیم امنیتی رو رعایت نکرده باشی مسیر فایل کانفیگ و تغییری که باید اعمال کنی رو هم نشون میده

مزیت سوم پشتیبانی از استانداردهای امنیتی شناخته شده ست. Lynis چک لیست های آماده برای استانداردهایی مثل PCI DSS، ISO 27001 و GDPR داره. اگه توی شرکت یا پروژه ای کار میکنی که ملزم به رعایت این چارچوب ها هستی Lynis بهت نشون میده چقدر از این الزامات فاصله داری و کجاها باید کار کنی

نصب و اجرا

برای استفاده از Lynis دو مسیر ساده داری:

اگر توی اوبونتو یا دبیان هستی، مستقیم از مخزن رسمی نصبش کن:

sudo apt install lynis

اگه میخوای آخرین نسخه رو داشته باشی مخزن گیت هابش رو کلون کن:

git clone https://github.com/CISOfy/lynis
cd lynis
sudo ./lynis audit system

دستور lynis audit system یه اسکن کامل از کل سیستم انجام میده و گزارشی از وضعیت امنیتی ارائه میکنه

خروجی Lynis رو چطور تحلیل کنیم؟

بعد از پایان اسکن Lynis یه گزارش نسبتا کامل نمایش میده سه بخش مهم این گزارش رو باید جدی بگیری:

Warnings (هشدارها): مواردی که حتما باید برطرفشون کنی مثلا فایروال فعال نیست یا کرنل یه آپدیت امنیتی مهم داره که هنوز اعمال نشده این بخش رو در اولویت بذار

Suggestions (پیشنهادها): کارهایی که انجامشون امنیت رو بهتر میکنه ولی شاید فوریت نداشته باشن مثل تغییر پورت پیش فرض SSH یا فعال سازی یه ماژول امنیتی خاص

Results (خلاصه نتایج): میگه چند تست انجام شده چندتاش موفق بوده چندتا هشدار یا پیشنهاد داشته یه نمای کلی از وضعیت بهت میده

همچنین Lynis یه شاخص به اسم Hardening Index ارائه میده عددی بین صفر تا صد هرچی این عدد بالاتر باشه یعنی سرور سخت سازی شده تر و امن تره

نکته: همه پیشنهادات رو بدون بررسی اعمال نکن بعضی توصیه ها ممکنه با نیازهای خاص پروژت هماهنگ نباشه اول ببین چی پیشنهاد میده بعد متناسب با شرایط خودت تصمیم بگیر

نکته: بخش خاصی از سیستم رو هدفمند اسکن کن. اگه فقط میخوای شبکه رو بررسی کنی از دستور lynis audit system --tests-from-group networking استفاده کن